Komisja Europejska przedstawiła wytyczne, które zwiększają maksymalne napięcie systemów obsługujących generację mocy, a w następstwie tego polskie spółki dystrybucyjne wprowadziły swoje regulacje. Ta zmiana wielu projektantom utrudniła dobór właściwych parametrów ogranicznika. Wyjaśniamy, jak prawidłowo zinterpretować nowe wytyczne i co zrobić, aby spełnić te wymogi. A przy okazji wyjaśniamy, czego naprawdę dotyczy wartość 145 kV w tych projektach.
Bezpłatna konsultacjaSpis treści:
Maksymalne napięcie systemu: co i dlaczego zmieniły regulacje?
Według aktualnych wytycznych Komisji Europejskiej maksymalne napięcie systemu Us może wynieść już nie 123 kV, lecz 126,5 kV (w ciągu jednej godziny).
Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/631 z dnia 14 kwietnia 2016 r., ustanawiające kodeks sieci dotyczący wymogów w zakresie przyłączania jednostek wytwórczych do sieci (NC RfG):
Artykuł 25 ust. 1 - warunki napięciowe
Morski moduł parku energii musi mieć zdolność do zachowania połączenia z siecią i pracy w zakresach napięcia sieciowego w punkcie przyłączenia, wyrażanego za pomocą stosunku napięcia w punkcie przyłączenia do napięcia referencyjnego 1 pu i w okresach określonych w poniższej tabeli:
| Zakres napięcia | Czas pracy |
| 1,118 pu - 1,15 pu (*) | 60 minut |
| 1,05 pu - 1,10 pu (**) | 60 minut |
(**) Dotyczy sieci o napięciu bazowym od 300 kV do 400 kV.
Zmiana ta została wprowadzona w efekcie pracy unijnych komisji technicznych, które uwzględniały charakterystykę generowania zielonej energii. Uwzględniono, że w obiektach takich, jak:
- elektrownie wodne,
- farmy wiatrowe,
- farmy fotowoltaiczne,
- inne jednostki wytwórcze.
Dlatego do takiego napięcia należy dobrać właściwie ograniczniki przepięć.
Jakie problemy spowodowały nowe wytyczne?
Wielu projektantów zastanawiało się, który z parametrów charakteryzujących każdy ogranicznik przepięć, należy dopasować do nowych regulacji. Pamiętajmy, że dotyczą one systemów 110 kV, które jest napięciem nominalnym (UN).
Dla takich systemów napięcie maksymalne (dawniej UM, a obecnie Us) wynosi w Polsce 123 kV. I to właśnie do tej wartości dobiera się urządzenia w systemie, w tym ograniczniki przepięć, aby zapewnić odpowiedni punkt pracy, długą żywotność i skuteczny poziom ochrony.
Bonus: o ogranicznikach do projektów z zachodu Europy
Zdecydowana większość projektów OZE dotarła do Polski z zachodu Europy. Na przykład w Niemczech również wykorzystuje się systemy 110 kV, ale ze względu na różnice w ich konfiguracji dla sieci tego rodzaju przyjmuje się Un wynoszące 132 kV oraz Us o wartości 145 kV. To dodatkowo komplikowało dobór ogranicznika o odpowiednich parametrach, jeśli projekty są wdrażane w Polsce.
Jak dobrać ogranicznik do Us = 126,5 kV?
Wróćmy jednak do naszego głównego problemu, czyli właściwego doboru ogranicznika do systemu, w którym zgodnie z nowymi regulacjami napięcie maksymalne może wynieść już nie 123 kV, ale 126,5 kV (przez godzinę).
Ograniczniki przepięć należy dobrać w następujący sposób:
126,5 kV / √3 = 73,12 kV
Nasz standardowy ogranicznik ma Uc nie mniejsze niż 77 kV.
Wniosek: nie ma potrzeby specjalnego doboru w tym zakresie.
Co zrobić, jeśli w projekcie znajdujemy wymaganie na 145 kV?
Wykazaliśmy już, że standardowe ograniczniki do systemów 110 kV mogą być bezpiecznie stosowane w systemach, w których pojawia się wartość Us 126,5 kV przez godzinę, a standardowa wytrzymałość izolacji osłony ogranicznika również jest wystarczająca.
A 145 kV? Należy odpowiednio zinterpretować, czego dotyczy ten parametr. Napięcie o tej wartości nie występuje w naszych sieciach, ale pojawia się w projektach z zachodu Europy, które stosuje się dla krajowych wdrożeń.
W takiej sytuacji można po prostu wybrać ogranicznik o Ur = 96 kV / Uc = 77 kV, ale w wyższej osłonie, spełniającej warunek wytrzymałości izolacji, jak dla sieci o Us 145 kV. Większość z naszych ograniczników przepięć Proxar® możemy wykonać właśnie w tej dłuższej osłonie, a koszt tej modyfikacji jest akceptowalny.
Proxar®. Nieograniczone zaufanie oznacza również to, że służymy radą i pomocą w zakresie doboru ograniczników przepięć.
